Schotland Groningen intocht-1 intocht-2
blokken
DUTCH MILITARY PIPES & DRUMS
FALCON
GUARDS
grijze-blokken

poppy

De grote wens van de band was om ooit eens in Ieper te spelen tijdens de Last Post ceremonie onder de Menenpoort. Op zaterdag 1 november 2015 was het zover èn ons bezoek aan België zou een opmaat krijgen. Spelen op vrijdagavond tijdens de afscheidsreceptie van onze PM Adj Klu Ronald Collenteur die met FLO ging.

Daarom was het verzamelen op de vliegbasis Woensdrecht waar ook zou worden overnacht. Door een sterfgeval binnen de Klu ging de receptie helaas niet door. Wel de Indische rijsttafel en een gezellig afterparty.


Zaterdagmorgen vroeg reden we in een touringcar van Defensie richting Ieper, gelegen in Vlaanderen nabij de Franse grens. Naar het gebied waar zich een groot slagveld van WO1 bevindt, nu honderd jaar geleden.

WO1 kenmerkte zich aanvankelijk als een zeer dynamische oorlog, waarin de grote legers van de deelnemende landen op de toen nog traditionele wijze met elkaar in gevecht gingen. Eind 1914 waren al meer dan een miljoen Europeanen gedood en konden legerleidingen niet anders concluderen dan dat het in bezit gekomen terrein door het zich ingraven verdedigd moest worden en van daaruit uitgebreid ten koste van de vijand.

Als in 1916 de Duitse Wehrmacht nogmaals er niet in slaagt hun tegenstanders te verslaan, bv in de slag om Verdun en aan de Somme, kiest de Duitse Keizer Wilhelm definitief voor de verdediging. Dit alles onder leiding van de kroonprins Rupprecht von Bayers. De Britten en bondgenoten bleven tot het einde van de oorlog geloven in een doorbraak. Dit moest dan o.a. gebeuren aan het Vlaamse Front. Zomer 1917 – Groot offensief in Vlaanderen. De Britten wilden doorstoten naar de havens van Oostende en Zeebrugge waar de Duitse onderzeeboten voor anker lagen en een bedreiging vormde voor de scheepsroutes van de Britten. Tegelijkertijd hoopten ze met een groot offensief in het noorden de druk op de Franse troepen in het zuiden te verlichten. De Fransen hadden zwaar geleden tijdens hun veldslagen en kampten met grootschalige muiterijen als gevolg daarvan. De Fransen hadden daarom dringend tijd en rust nodig om orde op zaken te stellen.

Voor de inwendige mens werd langs de snelweg bij Gent gestopt bij de Van der Valk vestiging Nazareth.

In de buurt van Ieper bezochten we Tyne Cot Cemetry. De grootste Commonwealthbegraafplaats ter wereld (34.941 m2) waarop bijna 12000 lichamen liggen, waarvan meer dan 8300 niet geïdentificeerd. Tyne Cot is perfect onderhouden en is zeer indrukwekkend.

In de vroege ochtend van donderdag 7 juni 1917 brengen de Britten 19 dieptemijnen tegelijkertijd tot ontploffing. De grootste kunstmatige explosie tot dusver, met het effect van een krachtige aardbeving. Dit effect leidde ertoe dat Nieuw Zeelandse en Ierse divisies flinke terreinwinst konden maken waarmee voor de Generaals Haig en Gough pas echt een groot offensief over een breed front konden beginnen.

Op 12 juli 1917 beschieten de Duitsers voor het eerst de Britse stellingen met mosterdgas, beter bekend als Yperiet. Vier dagen later start een tweeweken durend artillerievuur waarin 4 miljoen projectielen op de Duitse linies terecht kwamen. Dat was twee en een half keer zoveel als een jaar eerder aan de Somme.

Als echte successen uitblijven besluit Generaal Plummer om de tactiek van de Duitsers over te nemen. Beperkte, gerichte aanvallen in plaats van massaal en over breed front. Duitse bunkers worden één voor één ingenomen. Dat gebeurde meestal door vrijwilligers, die rond de bunker slopen en de verdedigers overmeesterden met handgranaten, knuppels en messen. Voor zo’n aanval is uitzonderlijke moet nodig. Nergens zijn dan ook zo veel Victoria Crosses, de hoogste Britse militaire onderscheiding, uitgereikt als hier in de streek.

Aansluitend een bezoek aan het Museum Passchendaele 1917. Als bezoeker doorloop je de vijf slagen bij Ieper aan de hand van fotomateriaal, een collectie historische voorwerpen en verschillende diorama’s. Je wandelt door een Duitse loopgraaf en daalt af in een 6 m diepe Britse dugout met communicatie-, hoofdkwartieren en slaapplaatsen.

Oktober 1917 is één van de natste maanden van de eeuw. Generaal Haig heeft een overwinning nodig en daarom gaat men door. Wat aanvankelijk het doel van de eerste fase van het offensief was, werd nu het einddoel van de hele campagne: de puinhopen van het dorp op de heuvelkam veroveren – Passendale.

In enkele dagen verandert het landschap in een modderzee, waarin mens, dier en machine verzuipen. Zo kost het op 9 oktober de Britse troepen 11 uur tijd om vanuit Ieper over smalle loopplanken hun vertrekposities te bereiken. Zonder artillerie, onmogelijk dat in stelling te brengen. Op 12 oktober mislukt de inname van Passendale, een dag later staakt Haig de aanvallen en vervangt een groot deel van de Australiërs en Nieuw Zeelanders door Canadese verse troepen.

Op vrijdag 26 oktober startten de Canadezen in de stromende regen hun Road to Passchendaele. De naam van het dorp heeft al mythische proporties aangenomen: Passion-dale, ‘dal van het lijden’.

Op 6 november is de overwinning daar. Wat er nog over is van het dorp is in Canadese handen. Op 10 november loopt het offensief dood op de top van de heuvelkam. De resultaten van Haigs Flanders Offensive is bedroevend. Na 100 dagen zijn de geallieerde troepen amper 8 km opgerukt. De tol was enorm: 250.000 gesneuvelde, gewonde of vermiste geallieerden, een kwart van de ingezette manschappen. Aan Duitse zijde waren de verliezen lager, maar hun materieel dat zij kwijt waren geraakt kon niet meer vervangen worden, hetgeen in 1918 mede heeft geleid tot de nederlaag.

Vervolgens naar het centrum van Ieper waar we al vast de Menenpoort konden bekijken. Het is één van de bekendste monumenten voor Commonwealth militairen van WO1. Het is een klassieke triomfboog in de stadsmuur op de plaats van de vroegere weg naar Menen. Bij de oplevering in 1927 had men rekening gehouden met het vermelden van 80.000 namen van vermiste/niet-geïdentificeerde militairen. Het bleek uiteindelijk om meer dan 100.000 namen te gaan en deze werden o.a. op Tyne Cot vermeld. Iedere avond wordt precies om 20.00 uur onder de Menenpoort de Last Post geblazen door de lokale brandweer.

Voor onze overnachting gingen we naar het Peace Hotel op nog geen 10 km van Ieper. Een vrij nieuw groot onderkomen waar we met meerderen in studio’s verbleven. Alvorens ons optreden werd er gegeten en gestemd op het grote grasveld grenzend aan één van de vele kleine militaire begraafplaatsen in de streek.

Voor de deur van de Sint Maartenskathedraal nogmaals inspelen en stemmen. Ondertussen gingen voorzitter en stewart naar de organisatie onder de Menenpoort voor laatste afstemming over ons optreden. Niet langer dan 6 minuten mag er gespeeld worden. Wanneer je ’s avonds op de verlichte poort afloopt, maakt dat door haar grootte enorm veel indruk en als blijkt dat er dan al heel veel publiek staat te wachten, het is immers zaterdagavond, dan ben je ondanks de 14 pipers en 7 drummers toch een klein stukje van de gehele gebeurtenis.

De ceremonie omvat vlagvertoon, het leggen van kransen/ poppy wreaths en een indrukwekkende Last Post geblazen op bugles door lokale brandweermannen. De Falcon Guards speelden op hun beurt Erin’s Green Shore met solo op tin whistle door Ronald, On the Road to Passchendaele en Bloody Fields of Flanders. Tot slot mochten we de gehele poort doorlopen, counteren en in stilte de afmars maken. Pas 100 meter vanaf de poort mochten we weer spelen.

Terug in het Peace Hotel hebben we voor de aanwezigen nog enkele tunes gespeeld en 2 nieuwe drummers ingedronken die nu eens een kilt aan hadden in plaats van trousers (RBL).

Vervolgens regelde onze penningmeester gratis drinken en werd het gezellig laat.

Zondag 2 november brachten we nog een bezoek aan het Duitse kerkhof Langemark. Het is één van vier begraafplaatsen in de streek en kenmerkt zich door rode zandsteen, handsmeedwerk, mozaïeksteentjes en eikenhout. Er liggen meer dan 44.000 Duitse militairen begraven, waarvan 10.143 geïdentificeerd , bijna 25.000 in het Kameradengraf en nog aparte graven. Ook deze begraafplaats maakte grote indruk op ons.

Van hier ging de reis terug naar Woensdrecht en was het einde in zicht. We hadden veel geluk met het weer; zon en goede temperaturen. Tezamen met de partners keken we terug op een indrukwekkend en geslaagd bandweekend.

PPR John Hermans

Lid Copy Commissie